Odsetki od zachowku

Brat domaga się ode mnie zachowku z tytułu otrzymanej darowizny wraz z odsetkami liczonymi od śmierci mamy. Czy jest to prawidłowe wyliczenie odsetek od zachowku?

W kodeksie cywilnym nie znajdzie Pan przepisu regulującego wprost datę wymagalności roszczenia o zapłatę zachowku. Z orzecznictwa sądowego wynika, że terminu tego nie da się oznaczyć jednakowo dla wszystkich możliwych przypadków, lecz należy indywidualnie wyznaczać w przypadku konkretnej sprawy. Przykładowe terminy, w których roszczenie o zachowek staje się wymagalne to: chwila doręczenia zobowiązanemu wezwania do zapłaty zachowku (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2010 rII CSK 178/2010), chwila określenia przez sąd wysokości zachowku według cen z daty orzekania o nim (wyrok Sadu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 1997 r. I ACa 690/97), chwila stwierdzenia nabycia spadku (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2008 r. II CNP 35/2008), wraz z chwilą ogłoszenia testamentu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2000 r. IV CKN 58/2000). W  postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 3 stycznia 1992 r., sygn. akt I ACz 234/91 wskazano, iż roszczenie uprawnionego do zachowku staje się wymagalne wtedy, gdy możliwe jest określenie okoliczności istotnych dla ustalenia stosunku prawnego, który powstaje między uprawnionym do zachowku a spadkobiercą testamentowym. Możliwość określenia elementów tego stosunku aktualizuje się z chwilą ustalenia treści testamentu, upływu terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku przez spadkobiercę oraz ustalenia stanu masy spadkowej. Owo zindywidualizowanie terminu wymagalności roszczenia o zachowek powoduje niejednokrotnie trudności w prawidłowym naliczaniu odsetek ustawowych za opóźnienie. W Pana przypadku termin wymagalności odsetek liczony od otwarcia spadku (śmierci mamy) jest przedwczesny. Z ostrożności liczyłbym bieg odsetek od stwierdzenia nabycia spadku, względnie od upływu terminu do zapłaty określonego w wezwaniu do zapłaty. Jeżeli wysokość zachowku jest sporna, aby uniknąć naliczenia odsetek, warto rozważyć zapłatę kwoty, która dla stron na dany moment jest bezsporna.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

. Należy zwrócić uwagę, iż celem domagania się zachowku uprawniony powinien najpierw powziąć informacje na temat osoby zobowiązanej do wypłacenia zachowku oraz wysokości swojego roszczenia.