Służebność dożywotniego mieszkania a umowa o dożywocie

Przepisałam na syna dom. Ustanowiona została na moją rzecz dożywotnia służebność mieszkania polegająca na nieodpłatnym prawie korzystania z części domu. Kto powinien ponosić opłaty eksploatacyjne za korzystanie przeze mnie z części domu?

Szczegółowy zakres służebności i sposób jej wykonania powinien wynikać przede wszystkim z zawartej przez Państwa umowy. Jeżeli treść umowy nie reguluje kwestii opłat wówczas zastosowanie znajdą przepisy kodeksu cywilnego, przy czym zgodnie z art. 302 § 2 kc do wzajemnych stosunków uprawnionego z tytułu służebności z właścicielem nieruchomości stosuje się odpowiednio przepisy o użytkowaniu przez osoby fizyczne. Zatem przechodząc przez przepisy dotyczące użytkowania, a w szczególności art. 260 § 1 kc należy wskazać, iż użytkownik obowiązany jest dokonywać wszelkich napraw i innych nakładów związanych ze zwykłym korzystaniem z rzeczy. Do takich „innych nakładów” należą właśnie opłaty eksploatacyjne, np. za wodę, energię elektryczną, czy gaz. W związku z powyższym, w braku odmiennego zapisu w umowie, opłaty za media w części przez Panią zużyte obciążą Panią.  Natomiast z uwagi na ustanowienie nieodpłatnej służebności mieszkania nie jest Pani zobowiązana do płacenia właścicielowi nieruchomości czynszu. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, że czym innym jest ustanowienie dożywotniej służebności mieszkania, a czym innym zawarcie umowy o dożywocie. Te instytucje prawne nierzadko są ze sobą mylone. Jeżeli chodzi o umowę o dożywocie, to zgodnie z art. 908 kc, w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązuje się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie, powinien on przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym. Nie wchodząc w szczegóły dotyczące odrębności tych instytucji prawnych należy wskazać, iż zwykle, w praktyce, uprawnienia osoby która zawarła umowę o dożywocie są znacznie szersze, zwłaszcza gdy umowa o dożywocie została zawarta wraz z ustanowieniem dożywotniej służebności mieszkania. Warto zatem przed „przepisaniem” nieruchomości na inną osobę rozważyć dobrze, na jakiej podstawie prawnej to uczynić.