Zmiany w prawie spadkowym 2015

W dniu 18 października 2015 r. weszła w życie zmiana przepisów prawa spadkowego.

Nowa regulacja dotyczy spadków otwartych od dnia wejścia w życie ustawy (data śmierci spadkodawcy), natomiast do spadków otwartych do dnia 18 października 2015 r., stosujemy stare przepisy.

Do dnia 18 października 2015 r. zasadą było, że w przypadku gdy spadkobierca nie złożył stosownych oświadczeń w terminie 6 miesięcy od dnia dowiedzenia o tytule powołania do spadku, przejmował po spadkodawcy długi i odpowiadał za nie całym swoim majątkiem (tzw. proste przyjęcie spadku).

Jeżeli w terminie sześciu miesięcy spadkobierca złożył oświadczenie, że chce odpowiadać za długi tylko do wartości majątku spadkowego (tzw. przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza), sąd kierował sprawę do komornika, który dokonywał spisu inwentarza. Wiązało się to zwykle z wydatkiem rzędu od kilkuset do kilku tysięcy złotych, w zależności od tego, co wchodziło w skład spadku po zmarłym.

Zmiana dotycząca zasad dziedziczenia długów.

Obecnie domniemanie przyjęcia spadku wprost (czyli ze wszystkimi długami) zostało zastąpione domniemaniem przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza (czyli do wartości majątku spadkowego). W ten sposób uwzględniono od dawna głoszony postulat ochrony spadkobierców, którzy nie byli świadomi tego, że spadkodawca pozostawił określone długi.

Możliwość złożenia własnego wykazu inwentarza

Od 18 października 2015 r. istnieje możliwość sporządzenia i złożenia w sądzie wykazu inwentarza, który – już bez udziału komornika – sporządzą spadkobiercy (również zapisobierca windykacyjny oraz wykonawca testamentu). Wykaz może być sporządzony samodzielnie na specjalnym formularzu dostępnym w sądzie (również na stronach internetowych) lub u notariusza, przy czym koszt sporządzenia wykazu inwentarza u notariusza wynosi 246 zł.

Trzeba pamiętać, że wykaz inwentarza powinien być sporządzony starannie. Należy ujawnić wszystkie wartościowe składniki majątku oraz sprecyzować tę wartość przyjmując średnie rynkowe ceny oraz stan poszczególnych składników z chwili otwarcia spadku. Na ten dzień należy również określić wysokość długów spadkowych. Istnieje konieczność uzupełnienia spisu w przypadku, gdy w przyszłości ujawnią się długi lub przedmioty należące do spadku oraz przedmioty zapisów windykacyjnych.

Od chwili sporządzenia spisu inwentarza spadkobierca spłaca długi spadkowe zgodnie ze sporządzonym spisem.

„Podstępny wykaz inwentarza” – surowa sankcja

Nowe przepisy operują pojęciem podstępnego pominięcia w wykazie inwentarza przedmiotów należących do spadku (również przedmiotów zapisów windykacyjnych) oraz podstępnego uwzględnienia nieistniejących długów.

Jeżeli taka sytuacja będzie miała miejsce, spadkobierca nie skorzysta z ograniczonej – do wartości ustalonego w wykazie inwentarza majątku- odpowiedzialności za długi spadkowe.